Kí ni ẹ máa ṣe láti dá ìwàrà abẹ́tẹ́lẹ̀ gbígbà lọ́wọ́ ọlọ́pàá dúró àti láti yanjú ìṣòro owó ìfẹ̀yìntì àwọn ọlọ́pàá tí wọ́n ti fẹ̀yìn tì àti ọ̀rọ̀ PenCom?

Ẹ ṣeun fún gbígbé àwọn méjèèjì wọ̀nyí dìde, ẹ jẹ́ kí n mu wọ́n lọ̀kọ̀ọ̀kan.

Lórí àwọn ọlọ́pàá àti gbígba àbẹ̀tẹ́lẹ̀, ìfarajìn mi ni láti ṣàtúnṣe àti láti tún ọlọ́pàá sí ìgbékalẹ̀, kí wọ́n yípadà di iṣẹ́ ìsìn gidi fún àwọn aráàlú, kí wọ́n yẹra fún jíjẹ́ agbo ológun tó ń dáàbò bo ìjọba kí wọ́n sì di aṣojú fún ìṣẹ́nirò tó dojú kọ àwọn aráàlú. Apá kan nínú èyí ni ìdásílẹ̀ àwọn ìdarí tó ṣe kedere lórí mímú àti ìfipamọ́ sí àtìmọ́lé, títí kan lílo kámẹ́rà ara dandan àti kámẹ́rà nínú àwọn yàrá ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò, àti àwọn ìtọ́ni tó ṣe kedere, tó sì lè fipá mú, lórí lílo agbára àti ohun ìjà. Mo tún ṣe àtìlẹ́yìn fún yíyọ ológun kúrò lọ́wọ́ ọlọ́pàá, títí kan dídíwọ̀n ìfilétí ìfilélẹ̀ṣẹ́ kí àwọn ọlọ́pàá tó wà láàrín àti ìsàlẹ̀ ipò lè máa sìn ní ìsúnmọ́ sí àwọn ìpínlẹ̀ tí wọ́n ń gbé. Mo sì fẹ́ láti ṣe ìdásẹ́ọ́nà fún ọlọ́pàá ní ọ̀nà tó gbòòrò síi, kíkọ́ ètò ààbò oníléòpíńlẹ̀ pọ̀ tó máa fi ìgbékalẹ̀ apapọ̀ Nàìjíríà hàn tó sì máa ṣe ìdánilójú ìṣírò lápapọ̀ ipò gbogbo.

Lórí àwọn ọlọ́pàá tí wọ́n ti fẹ̀yìn tì àti owó ìfẹ̀yìntì, mi ò tíì sọ ohunkóhun pàtó nípa yíyọ wọ́n kúrò lábẹ́ PenCom tàbí àwọn ìṣọ̀tẹ̀ tí ẹ mẹ́nu kàn. Ohun tí mo ti sọ wulẹ̀ kan àwọn tí wọ́n ti fẹ̀yìn tì lápapọ̀, ó sì kan àwọn ọlọ́pàá tí wọ́n ti fẹ̀yìn tì pẹ̀lú. Mo ti tako ìjọba fún sísọ pé a ń san owó ìfẹ̀yìntì "ní àkókò àti lẹ́kúnrẹ́rẹ́" nígbà tí àwọn tí wọ́n ti fẹ̀yìn tì ní láti ṣe ìṣọ̀tẹ̀ lórí àwọn àtúnṣe tí a kò sàn, mo sì ti béèrè pé kí a san àwọn owó tí ó ṣẹ́kù, kí a sì tẹ ohun tí ó kù láìsan jáde.

Ní àfikún sí èyí, mo ní ìfarajìn láti ṣe ìdánilójú iyì owó ìfẹ̀yìntì àti láti mú padà bọ̀ iye owó ìfẹ̀yìntì, kí ìgbésí ayé iṣẹ́ kíkún wá yọrí sí ààbò, kì í ṣe ìnira. Ìyẹn túmọ̀ sí:

- Àtúnṣe ìpìlẹ̀ owó ìfẹ̀yìntì àtijọ́ kí ó bá iye ìyè oníná lónìí mu, àti àtúnṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ìdínkù
- Ìfilọ́lẹ̀ ìdánilójú owó ìfẹ̀yìntì tó kéré jù kí gbogbo àwọn tí wọ́n ti fẹ̀yìn tì lè gba owó-wíwọlé tó lè gbé wọn
- Síso àtúnṣe owó ìfẹ̀yìntì mọ́ ìbísẹ̀ owó lákòókò kí ó lè dáàbò bo agbára ríra
- Fífi pàtàkì sí ìsanwó owó ìfẹ̀yìntì lásìkò àti lọ́nà tó dúró gíri ní gbogbo ipò ìjọba
- Mímú ààbò ìfẹ̀yìntì wà gẹ́gẹ́ bí ọ̀pá ìpìlẹ̀ pàtàkì nínú ààbò àwùjọ àti iyì ọmọ ènìyàn

Mo tún gba ọ̀rọ̀ náà pé a gbọ́dọ̀ ṣe ìṣàkóso owó ìfẹ̀yìntì nínú ààlà òfin lọ́kàn. Mo ti tẹnu mọ́ ọn pé kí ìjọba ṣiṣẹ́ ní gbangba nínú Òfin Àtúnṣe Owó Ìfẹ̀yìntì àti àwọn ìlànà PenCom, títí kan òfin náà pé owó ìfẹ̀yìntì kò lè ṣe ìdókòwò ju 5% ti gbogbo ohun ìní lọ nínú amáyé-dẹ̀rùn, kí a lè dáàbò bo àwọn owó ìfowópamọ́ àwọn tí wọ́n ti fẹ̀yìn tì kí wọn má sì bá ọ̀nà kúkúrú lásán jà.