Ṣé ẹ mọ iye owó ìyàgbà ilé ìyẹ̀wù kan ní Abuja, Yola àti Lagos?
Bẹ́ẹ̀ni, mo mọ̀ọ́n, àti pé ìyẹn gan-an ni ìdí tí ọ̀rọ̀ náà fi ń dààmú mi.
Owó yíyá ilé ọ̀kan-àkọ̀ọ̀kan yàtọ̀ síra pọ̀ gẹ́gẹ́ bí agbègbè ṣe rí. Ní Abuja, o lè rí ilé ọ̀kan-àkọ̀ọ̀kan ní bíi ₦1 million ní àwọn agbègbè tí kò sí láàrin ìlú, nígbà tí ní àwọn agbègbè tó wà ní àárín gbùngbùn ìlú, ó lè ná ₦3 million, ₦5 million tàbí kó tilẹ̀ pọ̀ ju bẹ́ẹ̀ lọ ní ọdún kan. Ní Lagos, ìyàtọ̀ náà fẹ̀ bákan náà: àwọn agbègbè tí kò gbówó lórí lè wà ní bíi ₦1 million, nígbà tí owó yíyá ilé ní àwọn ibì bí Lekki, Victoria Island àti Ikoyi lè gòkè dé ọ̀pọ̀lọpọ̀ million naira lọ́dọọdún. Yola gbogbogbòò máa ń kéré ní iye owó ju Abuja àti Lagos lọ, ṣùgbọ́n owó yíyá ilé níbẹ̀ náà ti túbọ̀ ń ṣòro fún àwọn ìdílé lásán láti san.
Ṣùgbọ́n ìbéèrè tó ṣe pàtàkì jù kì í ṣe bóyá mo lè sọ owó tí ilé kan ń ná. Ìbéèrè náà ni bóyá ará Nàìjíríà tí ó ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú òtítọ́ fún ìgbésí ayé rẹ̀ lè ní agbára láti rí ilé tó yẹ láìná ọ̀pọ̀ jùlọ owó tí ó ń rí gbà lórí owó ilé yíyá.
Ìyẹn ni ìṣòro tí ìjọba gbọ́dọ̀ wo: iye owó ìgbésí ayé, àìtó ilé tí ènìyàn lè ní agbára láti ra tàbí yá, àǹfààní láti rí owó ìdáwọ́lé fún ilé, àti ju gbogbo rẹ̀ lọ, owó tí ará Nàìjíríà ń rí gbà àti agbára rẹ̀ láti ra ohun. Mímọ̀ iye owó ṣe pàtàkì; níní ètò láti jẹ́ kí ilé tó yẹ wà ní irọ̀rùn rà tàbí yá ṣe pàtàkì jù bẹ́ẹ̀ lọ.
Àwọn ìdáhùn tó wà lórí ojú-ìwé yìí ni a túmọ̀ láti èdè Gẹ̀ẹ́sì nípasẹ̀ ẹ̀rọ, kò sì tíì ṣàyẹ̀wò rẹ̀ láti ọwọ́ atúmọ̀-èdè kan.
